Jedni mieszkaj\u0105 tu od urodzenia, inni – jak my – przeprowadzili si\u0119 w doros\u0142ym \u017cyciu. Jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni, mamy r\u00f3\u017cne potrzeby, ale \u0142\u0105czy nas tolerancja i otwarto\u015b\u0107. Praca nad wsp\u00f3lnym projektem by\u0142a okazj\u0105 do spotkania si\u0119 i poznania.<\/i><\/b><\/p>\n
Mieszka\u0144cy Warszawy mog\u0105 pami\u0119ta\u0107 fundacj\u0119 Cultus dzi\u0119ki Galerii W-Z, kt\u00f3ra dzia\u0142a przy ruchomych schodach prowadz\u0105cych na pl. Zamkowy. W gablotach wzd\u0142u\u017c przej\u015bcia przez lata go\u015bci\u0142y prace plastyczne, fotografie i inne projekty artystyczne, kt\u00f3re zatrzymywa\u0142y spojrzenia p\u0119dz\u0105cych przechodni\u00f3w. Inicjatorem galerii w 2013 roku by\u0142a fundacja za\u0142o\u017cona przez Mart\u0119 Rynkiewicz i Rafa\u0142a Chwiszczuka. – Zrealizowali\u015bmy w stolicy wiele projekt\u00f3w o tematyce spo\u0142ecznej, edukacyjnej i historycznej. Wydali\u015bmy kilka publikacji o historii Warszawy. Przez lata zrobili\u015bmy sporo dla naszego miasta i jego mieszka\u0144c\u00f3w, a\u017c w pewnym momencie poczuli\u015bmy si\u0119 zm\u0119czeni Warszaw\u0105. Potrzebowali\u015bmy zmiany – wspomina Marta Rynkiewicz.<\/span><\/p>\n Zm\u0119czenie Warszaw\u0105 zacz\u0119\u0142o si\u0119 od greckiej wyspy, gdzie Marta i Rafa\u0142 sp\u0119dzili miesi\u0105c pod drzewem. – Dos\u0142ownie pod drzewem! Mieszkali\u015bmy tam w polowych warunkach. I to drzewo nas odmieni\u0142o, bo jak wr\u00f3cili\u015bmy do miasta i wyszli\u015bmy na zewn\u0105trz, po raz pierwszy poczuli\u015bmy si\u0119 przyt\u0142oczeni tym, co nas otacza\u0142o: zgie\u0142kiem, ha\u0142asem, t\u0142umem – wspomina Marta. I opowiada, \u017ce wraz z rodzin\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej zacz\u0119\u0142a ucieka\u0107 z Warszawy na podmiejsk\u0105 dzia\u0142k\u0119, gdzie uprawiali ogr\u00f3dek, w\u0142asn\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. – Zapragn\u0119li\u015bmy i\u015b\u0107 w kierunku alternatywnej formy \u017cycia, idei samowystarczalno\u015bci. Marzy\u0142a nam si\u0119 niezale\u017cno\u015b\u0107 \u017cywieniowa, energetyczna, co w mie\u015bcie jest nierealne. Doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce przecie\u017c miasto sporo daje, ale te\u017c sporo zabiera. Pewnie, \u017ce w Warszawie mo\u017cna zarobi\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy ni\u017c w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, ale te\u017c koszty \u017cycia s\u0105 wy\u017csze. Ten model przesta\u0142 nam odpowiada\u0107 – opowiada Marta.<\/span><\/p>\n Tak fundacja Cultus ze stolicy przenios\u0142a si\u0119 do \u0141ukawicy, ma\u0142ej wsi w wojew\u00f3dztwie lubelskim. \u201cNa bazie do\u015bwiadczenia nabytego w stolicy kierujemy nasze dzia\u0142ania w stron\u0119 integracji lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, edukacji le\u015bnej oraz ekologii: zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 m.in. budownictwem naturalnym z u\u017cyciem gliny i s\u0142omy oraz tworzeniem ogrodu permakulturowego\u201d – zadeklarowali w 2023 r. na swojej stronie internetowej. – Szukali\u015bmy miejsca, gdzie b\u0119dzie stary sad, rzeka, drewniany dom, gospodarstwo. Znale\u017ali\u015bmy siedlisko z hektarem ziemi w\u0142a\u015bnie w \u0141ukawicy. Niedaleko, nieco bli\u017cej Lublina, osiedlili si\u0119 wcze\u015bniej nasi przyjaciele arty\u015bci. Dzi\u0119ki temu wci\u0105\u017c mogli\u015bmy funkcjonowa\u0107 w \u015bwiecie kultury alternatywnej i jednocze\u015bnie cieszy\u0107 si\u0119 nowym miejscem. Na pocz\u0105tku byli\u015bmy jedyn\u0105 fundacj\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w tej gminie. Niedawno pozna\u0142am na poczcie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry te\u017c przeprowadzi\u0142 si\u0119 tu ze swoj\u0105 fundacj\u0105. To teraz s\u0105 ju\u017c dwie – u\u015bmiecha si\u0119 Marta<\/span><\/p>\n W \u0141ukawicy mieszka ok. stu os\u00f3b. Tu\u017c obok znajduje si\u0119 inna, r\u00f3wnie\u017c niewielka, wie\u015b – Gr\u00f3dek. – Dwie wsie w\u0142a\u015bciwie funkcjonuj\u0105 razem. W Gr\u00f3dku, opr\u00f3cz rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, jest sporo przyjezdnych, miastowych, kt\u00f3rzy postanowili przenie\u015b\u0107 si\u0119 na wie\u015b. Zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 integrowa\u0107, razem z mieszka\u0144cami Gr\u00f3dka za\u0142o\u017cyli\u015bmy ko\u0142o gospody\u0144 wiejskich. Spotykamy si\u0119, czasem gdzie\u015b razem wyje\u017cd\u017camy, np. do Lublina do teatru. Problem w tym, \u017ce zar\u00f3wno w Gr\u00f3dku, jak i \u0141ukawicy brakuje miejsca spotka\u0144. Nie ma tu miejskiej \u015bwietlicy, skweru czy nawet placu zabaw. To nie sprzyja integracji – zauwa\u017ca Marta.<\/span><\/p>\n W \u0141ukawicy nie ma \u015bwietlicy, ale jest za to kawa\u0142ek ziemi, kt\u00f3ry \u015bwietnie by si\u0119 pod ni\u0105 nada\u0142. – So\u0142tyska wsi z by\u0142\u0105 radn\u0105 ustali\u0142y, \u017ce jest kawa\u0142ek ziemi, kt\u00f3ry mo\u017cna by wykorzysta\u0107. Zmar\u0142a w\u0142a\u015bcicielka, nie mia\u0142a spadkobierc\u00f3w, wi\u0119c teren przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 gminy. Ale sama dzia\u0142ka to za ma\u0142o, trzeba jeszcze mie\u0107 na ni\u0105 pomys\u0142 i zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107 – m\u00f3wi Marta. Wraz z fundacj\u0105 Cultus zg\u0142osi\u0142a si\u0119 wi\u0119c do programu „Debiuty w partycypacji”, \u017ceby wsp\u00f3lnie z mieszka\u0144cami zastanowi\u0107 si\u0119, jak mo\u017cna wykorzysta\u0107 dzia\u0142k\u0119. – Czego jako mieszka\u0144cy tu potrzebujemy, a co b\u0119dzie zb\u0119dne? Jakie zaplanowa\u0107 funkcje i jak postara\u0107 si\u0119 o realizacj\u0119 tych plan\u00f3w? Tego w\u0142a\u015bnie chcieli\u015bmy si\u0119 dowiedzie\u0107 dzi\u0119ki dzia\u0142aniom w ramach „Debiut\u00f3w” – m\u00f3wi Marta.<\/span><\/p>\n \u017beby zach\u0119ci\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi do snucia plan\u00f3w, fundacja Cultus przygotowa\u0142a wystaw\u0119 \u201cZainspiruj si\u0119\u201d. Przedstawia\u0142a zdj\u0119cia z pomys\u0142ami na zagospodarowanie przestrzeni: naturalne place zabaw, koncepcje budynk\u00f3w \u015bwietlicy i teren\u00f3w wok\u00f3\u0142. – To by\u0142y zdj\u0119cia projekt\u00f3w z innych miejscowo\u015bci, a nawet z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Mieszka\u0144cy naklejali papierowe serduszka na zdj\u0119ciach, kt\u00f3re im si\u0119 spodoba\u0142y. Wybrali\u015bmy si\u0119 te\u017c w teren, \u017ceby wizj\u0119 skonfrontowa\u0107 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Przysz\u0142o bardzo du\u017co os\u00f3b, my\u015bl\u0119, \u017ce 80 proc. domostw w \u0141ukawicy mia\u0142o swojego reprezentanta. Zaskoczy\u0142o nas, jak bardzo mieszka\u0144cy s\u0105 aktywni i zainteresowani wsp\u00f3lnym dzia\u0142aniem. Gdy w Warszawie robili\u015bmy np. wydarzenie dla mieszka\u0144c\u00f3w kamienicy, to nie mieli\u015bmy takiego odzewu. Mieszka\u0144cy naszej wsi okazali si\u0119 du\u017co bardziej otwarci i ch\u0119tni do robienia wsp\u00f3lnych rzeczy – ocenia Marta.<\/span><\/p>\n Pomys\u0142y skonkretyzowa\u0142y si\u0119 w ankiecie, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142nili mieszka\u0144cy. – Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie jest a\u017c tak istotny typ wydarze\u0144, kt\u00f3re mia\u0142yby odbywa\u0107 si\u0119 na wsp\u00f3lnym terenie – czy b\u0119d\u0105 to wydarzenia kulturalne, czy bardziej sportowe. Najistotniejsza okaza\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania si\u0119 z s\u0105siadem, po prostu pobycia razem. To dla mnie interesuj\u0105cy wniosek. W XXI wieku ludzie coraz bardziej odsuwaj\u0105 si\u0119 od siebie, ale potrzeba kontaktu wcale nie umar\u0142a. To uzmys\u0142owi\u0142o nam, \u017ce miejsce spotka\u0144 w \u0141ukawicy jest naprawd\u0119 potrzebne – m\u00f3wi Marta.<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie na dzia\u0142ce b\u0119dzie potrzebna ma\u0142a architektura, kt\u00f3ra te spotkania u\u0142atwi. Mieszka\u0144cy \u0141ukawicy za\u017cyczyli sobie stanowiska do palenia ogniska, altany, \u0142awek. Chcieliby te\u017c, by na dzia\u0142ce odbywa\u0142y si\u0119 seanse kina plenerowego. Dzieci wymarzy\u0142y sobie plac zabaw, bo we wsi go nie ma. I boisko do gry w pi\u0142k\u0119, bo i tego w \u0141ukawicy brakuje. Najwa\u017cniejsza b\u0119dzie jednak \u015bwietlica, by m\u00f3c przez ca\u0142y rok organizowa\u0107 s\u0105siedzkie spotkania i o\u017cywi\u0107 lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. – Istotne jednak, by \u015bwietlica by\u0142a og\u00f3lnodost\u0119pna, a nie zamkni\u0119ta na klucz jak to zwykle bywa z takimi obiektami na wsiach. Cz\u0119sto spo\u0142eczno\u015bci wiejskie obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce kto\u015b t\u0119 \u015bwietlic\u0119 zniszczy, je\u015bli b\u0119dzie otwarta. W rezultacie nikt z niej nie korzysta. Wymy\u015blili\u015bmy, \u017ce mogliby\u015bmy stworzy\u0107 system zamykania \u015bwietlicy na kart\u0119. Dosta\u0142by j\u0105 ka\u017cdy z mieszka\u0144c\u00f3w i w dowolnym momencie m\u00f3g\u0142by wej\u015b\u0107 do \u015brodka. To zaleta pracy z ma\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 – podejmowane dzia\u0142ania s\u0105 na ludzk\u0105 miar\u0119, \u0142atwo dotrze\u0107 do ka\u017cdego zainteresowanego – m\u00f3wi Marta.<\/span><\/p>\n W planach projektu by\u0142o te\u017c stworzenie amatorskiej makiety, kt\u00f3ra przedstawia\u0142aby plan zagospodarowania terenu pod \u015bwietlic\u0119. – Tworzenie makiety przyci\u0105gn\u0119\u0142o g\u0142\u00f3wnie dzieci, doro\u015bli woleli dyskutowa\u0107. Poza tym trudno by\u0142o a\u017c tak liczn\u0105 grup\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 do stworzenia jednej pracy. Ale przynajmniej dzieci wy\u017cy\u0142y si\u0119 plastycznie. Nam potrzebny teraz b\u0119dzie profesjonalny projekt architektoniczny, ale to ju\u017c kolejny etap, kt\u00f3ry dopiero planujemy. Wybieramy si\u0119 te\u017c na sesj\u0119 rady gminy, by zaprezentowa\u0107 wyniki naszego projektu – zapowiada Marta.<\/span><\/p>\n Fundacja spotka\u0142a si\u0119 ju\u017c z w\u00f3jtem gminy i dyrektork\u0105 Gminnego Centrum Kultury w Baranowie. – Dostali\u015bmy zielone \u015bwiat\u0142o. W\u00f3jt zapowiedzia\u0142 wsparcie w realizacji projektu. Najpierw musimy zdoby\u0107 pieni\u0105dze na prac\u0119 architekta, kt\u00f3ry na podstawie uwag mieszka\u0144c\u00f3w zaprojektuje t\u0119 przestrze\u0144. Potem b\u0119d\u0105 potrzebne pieni\u0105dze na samo zagospodarowanie terenu. Na terenach wiejskich funkcjonuj\u0105 Lokalne Grupy Dzia\u0142ania, kt\u00f3re dysponuj\u0105 pieni\u0119dzmi unijnymi. Mamy nadziej\u0119, \u017ce uda si\u0119 uzyska\u0107 wsparcie z tego \u017ar\u00f3d\u0142a. Maksymalna kwota dofinansowania to 200 tys. z\u0142, co na pocz\u0105tek powinno zaspokoi\u0107 nasze potrzeby – uwa\u017ca Marta.<\/span><\/p>\n Liczy, \u017ce w\u00f3jt nie wycofa si\u0119 ze wsparcia projektu. – Wiadomo, jak to rozmowy z politykami – nigdy nie mo\u017cna by\u0107 niczego pewnym – zastrzega Marta. Podkre\u015bla jednak, \u017ce warto si\u0119 wychyla\u0107, a nawet naciska\u0107 w\u0142adz\u0119. – Mieli\u015bmy we wsi problem, bo nieopodal w lesie mia\u0142a powsta\u0107 strzelnica. Zorganizowali\u015bmy protest i wsp\u00f3lnie z mieszka\u0144cami okolicznych miejscowo\u015bci w kilka dni zebrali\u015bmy ok. setki odpis\u00f3w pod petycj\u0105 w sprawie wstrzymania budowy strzelnicy. Protest organizowali g\u0142\u00f3wnie przyjezdni mieszka\u0144cy, ci rdzenni nie chcieli si\u0119 a\u017c tak anga\u017cowa\u0107. Bali si\u0119, \u017ce nara\u017c\u0105 si\u0119 gminie i przez to zostanie wstrzymany remont drogi. My jeste\u015bmy troch\u0119 na zewn\u0105trz, nie pracujemy w gminnych instytucjach, nie jeste\u015bmy po\u0142\u0105czeni koneksjami, wi\u0119c \u0142atwiej nam powiedzie\u0107 \u201cnie\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce rada gminy przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do naszych protest\u00f3w i ostatecznie nie zgodzi\u0142a si\u0119 na dzier\u017caw\u0119 gruntu pod strzelnic\u0119. Pokazali\u015bmy, \u017ce czasem warto sprzeciwia\u0107 si\u0119 odg\u00f3rnym planom, forsowa\u0107 swoje zdanie. W Gr\u00f3dku znajduje si\u0119 stara zaniedbana szko\u0142a, kt\u00f3r\u0105 mieszka\u0144cy budowali w\u0142asnymi r\u0119koma i cz\u0119\u015bciowo za w\u0142asne pieni\u0105dze. Widzimy, \u017ce ta sprawa ich bardzo boli, chcieliby, by zosta\u0142 odnowiona. Nie wiem, na ile jest to realne, ale chyba wsadzili\u015bmy kij w mrowisko, bo lokalsi chc\u0105 zak\u0142ada\u0107 stowarzyszenie i dzia\u0142a\u0107 na rzecz odnowienia szko\u0142y – opowiada Marta.<\/span><\/p>\n Dodaje: – Cz\u0119sto miastowi, kt\u00f3rzy wyprowadzaj\u0105 si\u0119 na wie\u015b, \u017cyj\u0105 jak w koszarach, nie integruj\u0105 si\u0119 z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. W \u0141ukawicy uda\u0142o nam si\u0119 prze\u0142ama\u0107 ten schemat. Jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni, mamy r\u00f3\u017cne potrzeby, ale \u0142\u0105czy nas tolerancja i otwarto\u015b\u0107. Okazj\u0105 do spotkania si\u0119 i poznania by\u0142a w\u0142a\u015bnie praca nad wsp\u00f3lnym projektem. Zorganizowali\u015bmy te\u017c piknik s\u0105siedzki w swoim siedlisku. Przysz\u0142o sporo os\u00f3b, przynios\u0142o jedzenie. Fajnie by\u0142o spotka\u0107 si\u0119 z s\u0105siadem i posiedzie\u0107 razem przy ognisku. Nawi\u0105za\u0142o si\u0119 sporo serdecznych kontakt\u00f3w, a jak id\u0119 przez wie\u015b, to mam komu pomacha\u0107 i powiedzie\u0107 \u201cdzie\u0144 dobry\u201d. Wtedy czuj\u0119, \u017ce znalaz\u0142am swoje miejsce do \u017cycia.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Autorka tekstu: Martyna \u015amigiel<\/span><\/p>\n ***<\/span> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jedni mieszkaj\u0105 tu od urodzenia, inni – jak my – przeprowadzili si\u0119 w doros\u0142ym \u017cyciu. Jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni, mamy r\u00f3\u017cne potrzeby, ale \u0142\u0105czy nas tolerancja i otwarto\u015b\u0107. Praca nad wsp\u00f3lnym projektem by\u0142a okazj\u0105 do spotkania si\u0119 i poznania. Mieszka\u0144cy Warszawy mog\u0105 pami\u0119ta\u0107 fundacj\u0119 Cultus dzi\u0119ki Galerii W-Z, kt\u00f3ra dzia\u0142a przy ruchomych schodach prowadz\u0105cych na pl. Zamkowy. […]<\/p>\n","protected":false},"author":188,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/188"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=652"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":654,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions\/654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Co zrobi\u0107 z kawa\u0142kiem ziemi<\/b><\/h3>\n
Plac zabaw i kino plenerowe<\/b><\/h3>\n
Mam komu powiedzie\u0107 \u201cDzie\u0144 dobry\u201d<\/b><\/h3>\n
\n<\/span>Program \u201cDebiuty w partycypacji\u201d realizowany by\u0142 wsp\u00f3lnie przez ekspert\u00f3w i ekspertki reprezentuj\u0105cych organizacje dzia\u0142aj\u0105ce w obszarze partycypacji: Fundacj\u0119 SocLab, Fundacj\u0119 Pole Dialogu, Fundacj\u0105 na Rzecz Studi\u00f3w Europejskich, Pracowni\u0119 Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju, Lubelsk\u0105 Grupa Badawcz\u0105, Wolskie Centrum Kultury i Fundacj\u0119 Stocznia, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142o Forum Praktyk\u00f3w Partycypacji.<\/span><\/p>\n