Chcemy pokaza\u0107 ludziom, \u017ce mog\u0105 zmienia\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, musz\u0105 tylko wiedzie\u0107 jak – m\u00f3wi\u0105 mieszka\u0144cy wsi i ma\u0142ych miast, kt\u00f3rzy w\u0142\u0105czyli si\u0119 w projekt „Debiuty w partycypacji”. Swoje niewielkie spo\u0142eczno\u015bci zaanga\u017cowali do ratowania zasob\u00f3w wody, wprowadzenia bud\u017cetu obywatelskiego czy stworzenia miejsca dla m\u0142odych do rozwijania pasji. Zach\u0119camy do poznania trzeciej historii z przeprowadzonych dzia\u0142a\u0144.<\/b><\/p>\n
Pud\u0142o z pomys\u0142ami<\/b><\/p>\n
„Nie daj si\u0119 przeg\u0142osowa\u0107” – mo\u017cna przeczyta\u0107 na pudle. I jeszcze: „B\u0105d\u017a \u015bwiadomy”, „Gdy g\u0142osujesz, decydujesz” oraz „So\u0142tys na zagrodzie r\u00f3wny wojewodzie”. Opisane has\u0142ami pud\u0142o umie\u015bcili na w\u00f3zku w stylu lat dwudziestych, takim, z kt\u00f3rego obwo\u017anie sprzedaje si\u0119 popcorn. Do w\u00f3zka przyczepili dzwonek, \u017ceby by\u0142o ich nie tylko wida\u0107, ale i s\u0142ycha\u0107. \u015amiej\u0105 si\u0119, \u017ce chodzili z tym dzwonkiem jak \u015awi\u0119ty Miko\u0142aj. Tak wyposa\u017ceni wyruszyli na ulice Lasocina, wsi w powiecie kieleckim, by zapyta\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, czego potrzebuj\u0105.<\/span><\/p>\n – Bo nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce potrzeby w swojej najbli\u017cszej okolicy mo\u017cna realizowa\u0107 np. dzi\u0119ki funduszowi so\u0142eckiemu – m\u00f3wi Mariusz Brelski, prezes Stowarzyszenia Wspierania Inicjatyw Lokalnych „Ska\u0142a” z \u0141opuszna w wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim, kt\u00f3rego cz\u0142onkowie zg\u0142osili sw\u00f3j pomys\u0142 w projekcie „Debiuty w partycypacji”. Za cel postawili sobie, by fundusz so\u0142ecki „odzyska\u0107 dla mieszka\u0144c\u00f3w i odda\u0107 decyzj\u0119 o podziale pieni\u0119dzy w ich r\u0119ce”. – To, \u017ce mamy w domu ekspres do kawy, to nie znaczy, \u017ce pijemy dobr\u0105 kaw\u0119. Dop\u00f3ki nie we\u017amiemy instrukcji obs\u0142ugi i nie sprawdzimy, do czego s\u0142u\u017c\u0105 poszczeg\u00f3lne przyciski, to ekspres b\u0119dzie zwyk\u0142ym meblem. Podobnie jest z funduszem so\u0142eckim, czyli pieni\u0119dzmi wyodr\u0119bnionymi z bud\u017cetu gminy na realizacj\u0119 pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 poprawi\u0107 \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w – m\u00f3wi Brelski.<\/span><\/p>\n Fundusz jest, ale go nie ma<\/b><\/p>\n Fundusz so\u0142ecki dzia\u0142a bowiem we wszystkich 26 so\u0142ectwach, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w gminie \u0141opuszno. – Problem tylko w tym, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie dzia\u0142a. Spo\u015br\u00f3d ponad 6 tys. uprawnionych do g\u0142osowania mieszka\u0144c\u00f3w gminy \u0141opuszno na zebrania wiejskie, na kt\u00f3rych przeg\u0142osowywane s\u0105 pomys\u0142y, przychodzi w wi\u0119kszo\u015bci so\u0142ectw mo\u017ce z dziesi\u0119\u0107, w porywach dwadzie\u015bcia os\u00f3b, w tym so\u0142tys, paru zainteresowanych i radny. Pomys\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 przynoszone \u201ew teczce\u201d przez so\u0142tysa i dotycz\u0105 spraw infrastruktury drogowej, o\u015bwietlenia czy innych ustalonych wcze\u015bniej w urz\u0119dzie gminy. Mieszka\u0144cy nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zg\u0142osi\u0107 sw\u00f3j pomys\u0142 i – je\u015bli zostanie przeg\u0142osowany – \u017ce s\u0105 pieni\u0105dze na jego realizacj\u0119 – podkre\u015bla Brelski. Dodaje, \u017ce dla mieszka\u0144c\u00f3w niejasne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zasady, wed\u0142ug kt\u00f3rych mo\u017cna zg\u0142asza\u0107 pomys\u0142y. Brelski: – Naszymi dzia\u0142aniami chcieli\u015bmy uzmys\u0142owi\u0107 ludziom, \u017ce z funduszu so\u0142eckiego mog\u0105 realizowa\u0107 potrzeby, kt\u00f3re bezpo\u015brednio ich dotycz\u0105, ale nie mog\u0105 wkracza\u0107 w obszar kompetencji gminy czy samorz\u0105du. Chodzi wi\u0119c raczej o sprawy i rzeczy, kt\u00f3re animuj\u0105 \u017cycie kulturalne czy sportowe, jak organizacja pikniku, stworzenie placu zabaw czy postawienie altany do spotka\u0144, a nie remont chodnika czy monta\u017c prog\u00f3w zwalniaj\u0105cych. Mieszka\u0144cy poprzez fundusz so\u0142ecki nie powinni wyr\u0119cza\u0107 urz\u0119du. To raczej okazja, by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na potrzeby, kt\u00f3rych w\u0142adze by\u0107 mo\u017ce by nie dostrzeg\u0142y.<\/span><\/p>\n Czego potrzebuj\u0105 mieszka\u0144cy gminy \u0141opuszno? By si\u0119 tego dowiedzie\u0107, cz\u0142onkowie stowarzyszenia wybrali dwa so\u0142ectwa, w kt\u00f3rych postanowili zrealizowa\u0107 projekt: Lasocin i Gnie\u017adziska. – Nie byliby\u015bmy w stanie zbada\u0107 potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w wszystkich 27 so\u0142ectw, wi\u0119c oparli\u015bmy si\u0119 na dw\u00f3ch przypadkach. Zreszt\u0105 chodzi\u0142o o wypracowanie dobrych praktyk, kt\u00f3re mo\u017cna by wdro\u017cy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innych \u0142opusza\u0144skich so\u0142ectwach, a nawet gminach w innych cz\u0119\u015bciach Polski – zauwa\u017ca Brelski. On i jedena\u015bcie innych os\u00f3b, skupionych w grupie roboczej, przyst\u0105pi\u0142o wi\u0119c do dzia\u0142ania. – Jako stowarzyszenie realizuj\u0105ce projekt zaprosili\u015bmy do wsp\u00f3\u0142pracy inne organizacje i podmioty, bo nie chcieli\u015bmy zamyka\u0107 si\u0119 w swojej ba\u0144ce. Skoro mieli\u015bmy zach\u0119ca\u0107 ludzi do dzia\u0142ania i wsp\u00f3\u0142decydowania, to grupa musia\u0142a by\u0107 r\u00f3\u017cnorodna. I tak byli w\u015br\u00f3d nas m.in. dwaj so\u0142tysi, cz\u0142onkowie uniwersytetu trzeciego wieku, rodzice, dzia\u0142acze spo\u0142eczni – wspomina Brelski.<\/span><\/p>\n W\u00f3zek, pud\u0142o i dzwonek<\/b><\/p>\n Wsp\u00f3lnie zaplanowali dwa wydarzenia, kt\u00f3re mia\u0142y wypromowa\u0107 ide\u0119 funduszu so\u0142eckiego: dzie\u0144 s\u0105siada i spacer badawczy. – Dzie\u0144 s\u0105siada to rodzaj pikniku, kt\u00f3ry zorganizowali\u015bmy w obu gminach, wydarzenie, kt\u00f3re przyci\u0105ga mieszka\u0144c\u00f3w na zasadzie „co oni tam takiego robi\u0105? Mo\u017ce podejd\u0119 i zobacz\u0119” – opowiada Brelski. A jak ju\u017c ludzie podchodzili, to ch\u0119tnie dzielili si\u0119 pomys\u0142ami na najbli\u017csz\u0105 okolic\u0119, opowiadali o swoich potrzebach, marzeniach, otwierali si\u0119. – Dzie\u0144 s\u0105siada to wydarzenie stacjonarne, ale chcieli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c ruszy\u0107 w teren. St\u0105d pomys\u0142 na spacer badawczy. To wtedy przygotowali\u015bmy du\u017ce pud\u0142o, kt\u00f3re umie\u015bcili\u015bmy na w\u00f3zku z dzwonkiem i chodzili\u015bmy po wsi. Zaczepiali\u015bmy, pytali\u015bmy, rozmawiali\u015bmy. Pomys\u0142y spisywali\u015bmy i wrzucali\u015bmy do pud\u0142a. Chcieli\u015bmy dowiedzie\u0107 si\u0119, co w tym miejscu mo\u017cna zrobi\u0107: postawi\u0107 altan\u0119, plac zabaw, a mo\u017ce zasia\u0107 traw\u0119 na boisku? Sami mieszka\u0144cy wiedz\u0105 to najlepiej – m\u00f3wi Brelski.<\/span><\/p>\n Grupa robocza zebra\u0142a wnioski, a nast\u0119pnie wybra\u0142a tematy, kt\u00f3re najlepiej odzwierciedla\u0142y potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w i mog\u0142y zosta\u0107 zrealizowane dzi\u0119ki funduszowi so\u0142eckiemu. – Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w jednym z so\u0142ectw kilka gospodarstw by\u0142o wykluczonych z sieci energetycznej. Mieszkaj\u0105 tam starsze osoby, kt\u00f3re nie zdawa\u0142y sobie sprawy z tego, \u017ce w\u0142asnymi si\u0142ami mo\u017cna to zmieni\u0107. Zasugerowali\u015bmy, \u017ce warto przyj\u015b\u0107 na zebranie wiejskie i poprosi\u0107 o wsparcie uczestnik\u00f3w naszego projektu. Drugim zg\u0142oszonym przez nas pomys\u0142em, stworzonym na podstawie rozm\u00f3w z mieszka\u0144cami oraz lokalnymi organizacjami spo\u0142ecznymi, by\u0142 konkurs na logo i has\u0142o promuj\u0105ce miejscowo\u015b\u0107. Mieszka\u0144cy dostrzegli, \u017ce wystarczy zainteresowa\u0107 swoim pomys\u0142em innych, powiedzie\u0107 o nim g\u0142o\u015bno, a realna stanie si\u0119 jego realizacja – podkre\u015bla Brelski.<\/span><\/p>\n Propozycje zosta\u0142y zg\u0142oszone na zebraniach wiejskich, w kt\u00f3rych wzi\u0119li udzia\u0142 nie tylko cz\u0142onkowie grupy roboczej, ale r\u00f3wnie\u017c zaproszeni mieszka\u0144cy. – Cz\u0119\u015bciowo uda\u0142o nam si\u0119 przeg\u0142osowa\u0107 zebrane przez nas pomys\u0142y. Teraz b\u0119dziemy \u015bledzi\u0107 ich realizacj\u0119, a wi\u0119c patrze\u0107 w\u0142adzy na r\u0119ce, czy wywi\u0105zuje si\u0119 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w w ramach funduszu so\u0142eckiego. Mo\u017cemy to robi\u0107 chocia\u017cby w formie zapytania publicznego – m\u00f3wi Brelski.<\/span><\/p>\n „Uni tam przyjd\u0105 i zdecyduj\u0105”<\/b><\/p>\n Liczy, \u017ce dzi\u0119ki realizowanemu przez stowarzyszenie projektowi mieszka\u0144cy gminy \u0141opuszno b\u0119d\u0105 mieli wi\u0119kszy wp\u0142yw na to, co dzieje si\u0119 w ich najbli\u017cszej okolicy. – Na wsi mawia si\u0119: „uni tam z g\u00f3ry przyjd\u0105 i zdecyduj\u0105”. Polityka na poziomie gminy czy powiatu cz\u0119sto wydaje si\u0119 mieszka\u0144com odleg\u0142a, a nawet abstrakcyjna. To, co w najbli\u017cszej okolicy, jest bardziej namacalne. Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce ludzie najpierw interesuj\u0105 si\u0119 tym, co dzieje si\u0119 na ich podw\u00f3rku lub w kamienicy. T\u0119 ciekawo\u015b\u0107 chcieli\u015bmy pobudzi\u0107 – podkre\u015bla Brelski. Zauwa\u017ca, \u017ce cz\u0119sto mieszka\u0144cy zaczynaj\u0105 organizowa\u0107 si\u0119, gdy sprawa jest ju\u017c przes\u0105dzona. – Gdy gmina og\u0142osi np. budow\u0119 oczyszczalni \u015bciek\u00f3w, zamkni\u0119cie mostu czy budow\u0119 farmy wiatrowej, mieszka\u0144cy reaguj\u0105 i organizuj\u0105 si\u0119 w prote\u015bcie. A przecie\u017c o wiele rzeczy mo\u017cna zawalczy\u0107 wcze\u015bniej, jeszcze na etapie kompletowania dokumentacji. Tylko trzeba wiedzie\u0107, gdzie tych dokument\u00f3w szuka\u0107. Naszymi dzia\u0142aniami chcemy pokaza\u0107 ludziom, \u017ce mog\u0105 zmienia\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, musz\u0105 tylko wiedzie\u0107, jak – m\u00f3wi Brelski.\u00a0<\/span><\/p>\n Przyznaje, \u017ce inercja mieszka\u0144c\u00f3w nie wynika tylko z braku wiedzy. Brelski: – \u017beby to zrozumie\u0107, trzeba uzmys\u0142owi\u0107 sobie, jak dzia\u0142aj\u0105 ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci. Tu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi si\u0119 zna, cz\u0119sto wiele os\u00f3b jest zatrudnionych u jednego, du\u017cego pracodawcy, jest silna sie\u0107 wzajemnych zale\u017cno\u015bci. To swego rodzaju akt odwagi cywilnej, by przyj\u015b\u0107 na zebranie wiejskie i wyrazi\u0107 swoje zdanie, zw\u0142aszcza je\u015bli jest ono w kontrze do stanowiska lokalnych w\u0142adz. Cieszymy si\u0119, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b si\u0119 na to zdobywa.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Autorka tekstu: Martyna \u015amigiel<\/span><\/p>\n Foto: Wojtek Radwa\u0144ski<\/span><\/p>\n ***<\/span><\/p>\n Program \u201cDebiuty w partycypacji\u201d realizowany jest wsp\u00f3lnie przez ekspert\u00f3w i ekspertki reprezentuj\u0105cych organizacje dzia\u0142aj\u0105ce w obszarze partycypacji: Fundacj\u0119 SocLab, Fundacj\u0119 Pole Dialogu, Pracowni\u0119 Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju, Lubelsk\u0105 Grupa Badawcz\u0105, Wolskie Centrum Kultury i Fundacj\u0119 Stocznia, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142o Forum Praktyk\u00f3w Partycypacji.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Chcemy pokaza\u0107 ludziom, \u017ce mog\u0105 zmienia\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, musz\u0105 tylko wiedzie\u0107 jak – m\u00f3wi\u0105 mieszka\u0144cy wsi i ma\u0142ych miast, kt\u00f3rzy w\u0142\u0105czyli si\u0119 w projekt „Debiuty w partycypacji”. Swoje niewielkie spo\u0142eczno\u015bci zaanga\u017cowali do ratowania zasob\u00f3w wody, wprowadzenia bud\u017cetu obywatelskiego czy stworzenia miejsca dla m\u0142odych do rozwijania pasji. Zach\u0119camy do poznania trzeciej historii z przeprowadzonych dzia\u0142a\u0144. Pud\u0142o z […]<\/p>\n","protected":false},"author":188,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,5],"tags":[4,3],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/188"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=407"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":460,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions\/460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/partycypacjaobywatelska.pl\/debiuty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}